Türkiye Diyanet Vakfı’nın finansal varlıklarını nasıl değerlendirdiğine bakıldığında, faizsiz finans prensiplerinin yalnızca teorik bir tercih olmadığı görülüyor. 31 Ağustos 2026 tarihli fon sahipliği verisinde Türkiye Diyanet Vakfı’nın, Aktif Portföy Para Piyasası Katılım (TL) Fonu’nun, yani TLK’nın 1 milyar 221 milyon 339 bin 650 adet payını tuttuğu görülüyor. Bu miktar, fonun toplam 2 milyar 47 milyon 512 bin 415 adet payının yaklaşık %59,65’ine denk geliyor. Başka bir ifadeyle TLK fonundaki her 100 liralık payın yaklaşık 60 liralık kısmı Diyanet Vakfı’nın pozisyonunu temsil ediyor. Burada önemli nokta, bu yatırımın klasik faiz geliri elde edilen bir mevduat veya tahvil yatırımı olmaması. TLK bir “Para Piyasası Katılım Fonu” ve faizli araçlar yerine katılma hesapları, kira sertifikaları (Sukuk) ve katılım finansına uygun likidite işlemleri gibi araçlardan yararlanıyor. Fonun Şubat 2026 portföy raporunda aylık ortalamada %24,17 kira sertifikaları, %51,48 katılma hesabı ve %24,35 taahhütlü alış-satış işlemleri görülüyor. Dolayısıyla Diyanet Vakfı’nın parası finansal sistemin içinde çalışırken, seçilen fon yapısı faizsiz finans yaklaşımına göre kurgulanmış durumda. Bu tablo aynı zamanda katılım finans piyasasının artık yalnızca bireysel yatırımcıların kullandığı alternatif bir alan olmadığını, yüksek tutarlı kurumsal tasarrufların da bu kanalda değerlendirilebildiğini gösteriyor. Üstelik Diyanet gibi faaliyet alanı gereği faiz hassasiyeti yüksek bir kurumun böyle bir fonda büyük bir pozisyon taşıması, Türkiye’de faizsiz yatırım ürünlerinin kurumsal ölçekte ulaştığı hacim açısından da dikkat çekici bir örnek oluşturuyor. Bu nedenle TLK örneği, “faizsiz yatırım düşük getiri demektir” şeklindeki ezberin de yeniden sorgulanmasını sağlıyor. Buradaki kritik ayrım, getirinin hangi sözleşmeden ve ekonomik faaliyetten üretildiğidir; faizsiz finans araçlarında amaç, paranın faiz karşılığında borçlandırılması yerine ticari, varlığa dayalı veya ortaklık temelli yapılardan gelir elde etmesidir.
1) Peki Sukuk, Yani Kira Sertifikası Nedir?
Kira sertifikası veya uluslararası adıyla Sukuk, klasik tahvil gibi yalnızca borç verme ve faiz alma mantığıyla çalışmaz. Dayanakta bulunan varlık, hak, proje veya ekonomik faaliyet üzerinden gelir elde edilmesi esasına dayanır. İcara, müşaraka, mudaraba ve wakala gibi farklı yapılarda ihraç edilebilir. Basit bir örnekle; yatırımcı devlete veya bir şirkete “paramı sana borç verdim, karşılığında faiz öde” demek yerine, belirli bir varlık veya ekonomik faaliyet üzerinden oluşturulan gelir akışına yatırım yapar. Bu nedenle sukuk, faizsiz finans sisteminin en önemli sermaye piyasası araçlarından biri olarak kabul edilir. Senin daha önce yazdığın “Faizsiz Getiri Mümkün mü? Katılım Para Piyasası Fonlarının Çalışma Mantığı” yazısında da vurguladığın gibi, katılım para piyasası fonlarının temel yapısı; katılma hesapları + kira sertifikaları + faizsiz likidite araçlarının kombinasyonuna dayanıyor.
2) Katılım Fonu ile Katılım Serbest/Sukuk Fonu Arasındaki Fark Nedir?
Burada kavramları birbirinden ayırmak önemli. Katılım Fonu, genel çerçevedir. Fon portföyünün faizsiz finans ilkelerine uygun olması gerekir. Örneğin kira sertifikası katılım fonlarında portföyün en az %80'inin kamu ve/veya özel sektör kira sertifikalarına yatırılması gibi özel kurallar bulunabilir. Katılım Serbest Fonu ise yine faizsiz finans prensiplerine bağlı olmakla birlikte, “serbest fon” statüsünün sağladığı daha esnek portföy yönetimine sahiptir. Kira sertifikalarının yanında katılma hesapları, murabaha, vaad sözleşmeleri, faizsiz ipotekler, varlığa dayalı menkul kıymetler, altın ve farklı faizsiz finansal araçlar kullanılabilir. Bazı serbest fonlar yalnızca nitelikli yatırımcılara satılır.
* Dolayısıyla En Basit Ayrım Şöyle: TLK gibi katılım para piyasası fonu: Daha likit, daha düşük oynaklık ve kısa vadeli yapı.
* Kira Sertifikası Katılım Fonu: Portföyün ağırlık merkezi sukuk/kira sertifikalarıdır.
* Katılım Serbest Fonu: Faizsiz kalmak şartıyla daha geniş ve esnek yatırım stratejisi uygulanabilir; risk ve getiri potansiyeli de buna bağlı olarak değişebilir.
3) Diyanet Açısından Ortaya Çıkan İlginç Tablo
Diyanet Vakfı'nın TLK'daki 1,22 milyar adetlik payı ve yaklaşık %59,65'lik fon sahipliği, faizsiz finansın yalnızca bireysel yatırımcıların tercih ettiği küçük bir alan olmadığını gösteriyor. Asıl dikkat çekici nokta ise şu: Para sistemin dışında tutulmuyor; finansal sistem içerisinde değerlendirilirken getiri modeli faiz yerine katılım finans prensipleri üzerinden kuruluyor. Bu açıdan bakıldığında TLK, Türkiye'de “faizsiz ama likit yatırım” modelinin oldukça somut örneklerinden biri.
4) TEFAS Para Piyasası Katılım Fonları (Sukuk/Kira Sertifikası Fonları)
* TLV (Para Piyasası Katılım (TL) Fonu) TERA PORTFÖY
* TLK (Para Piyasası Katılım (TL) Fonu) AKTİF PORTFÖY
* KPI (Para Piyasası Katılım (TL) Fonu) İŞ PORTFÖY
* KLU (Para Piyasası Katılım (TL) Fonu) KUVEYT TÜRK PORTFÖY
Burak AVCI - Update: 06.09.2026
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Makaleye Yorum ve Sorularınızı Bırakabilirsiniz.