Petrol, Altın ve Bakır Yükselirse Hangi Fon Kazandırır? AES ve TGE, TPC İncelemesi

Son yıllarda yatırımcıların yalnızca hisse senedi, mevduat veya altın gibi geleneksel yatırım araçlarına değil, küresel emtia piyasalarına da ilgisi giderek artıyor. Petrol, bakır, altın, gümüş, doğalgaz, alüminyum ve nikel gibi emtialar; küresel ekonomik büyüme, enflasyon, faiz oranları, jeopolitik gelişmeler, enerji dönüşümü ve arz-talep dengeleri nedeniyle dönem dönem çok güçlü fiyat hareketleri gösterebiliyor. Ancak Türkiye'deki bir yatırımcı için bu piyasalara doğrudan erişmek her zaman kolay değil. İşte bu noktada yabancı borsa yatırım fonlarına yatırım yapan fon sepeti fonları önemli bir alternatif haline geliyor. TEFAS üzerinden alınabilen bu fonlar sayesinde yatırımcı, yurtdışında işlem gören çok sayıda emtia odaklı BYF'ye tek bir fon üzerinden erişebiliyor. Bu yazıda özellikle petrol yatırımı yapmak isteyenlerin dikkatini çeken AES (Ak Portföy Petrol Yabancı BYF Fon Sepeti Fonu) ile petrolün yanında bakır, altın, gümüş, doğalgaz, alüminyum ve diğer emtialara da yatırım yapabilen TGE (İş Portföy Emtia Yabancı BYF Fon Sepeti Fonunu) inceleyeceğiz. Amacımız yalnızca geçmiş getirileri karşılaştırmak değil; bu iki fonun gerçekte neye yatırım yaptığını, hangi riskleri taşıdığını ve hangi yatırım yaklaşımına daha uygun olabileceğini ortaya koymak.

1) AES: Petrol Fiyatına Odaklanan Fon

AES, Ak Portföy tarafından yönetilen ve temel yatırım temasını petrol oluşturan bir fon. Fon toplam değerinin en az %80'i yabancı borsalarda işlem gören, petrole dayalı borsa yatırım fonlarının katılma paylarına yatırılıyor. Dolayısıyla AES'e yatırım yapan yatırımcı aslında doğrudan varil petrol satın almıyor; petrol fiyatlarına ve petrol vadeli işlem piyasalarına maruz kalan yabancı BYF'lerden oluşan bir sepete yatırım yapıyor. Bu ayrım oldukça önemli. Çünkü petrol fiyatının yükselmesi AES'in de aynı oranda yükselmesi anlamına gelmiyor. Fonun yatırım yaptığı yabancı BYF'lerin hangi petrol kontratlarını kullandığı, vadeli piyasanın yapısı ve ilgili ETF'lerin performansı fon getirisini etkileyebiliyor. AES'in risk seviyesi 7/7. Yıllık yönetim ücreti ise güncel fon bilgilerinde %2,90 olarak yer alıyor. Fonun alım valörü T+1, satış valörü ise T+3. Dolayısıyla AES'i düşük riskli bir “petrol fonu” olarak görmek doğru olmaz. Tam tersine, petrol fiyatındaki sert hareketlere yüksek hassasiyeti nedeniyle daha agresif bir yatırım aracı olarak değerlendirmek gerekir.

2) AES'in Avantajı: Petrol Temasını Doğrudan Oynamak

Petrol fiyatlarında güçlü bir yükseliş beklentisi olan yatırımcı açısından AES'in önemli bir avantajı bulunuyor: Fonun yatırım stratejisi doğrudan petrol temasına odaklanıyor. Petrol fiyatlarını etkileyebilecek başlıca unsurlar arasında OPEC+ kararları, küresel petrol arzı, ABD petrol üretimi, petrol stokları, Çin ve ABD başta olmak üzere küresel talep, savaşlar ve jeopolitik riskler bulunuyor. Bu nedenle yatırımcının düşüncesi “önümüzdeki dönemde petrol güçlü bir yükseliş yaşayabilir” şeklindeyse AES oldukça net bir yatırım aracı haline geliyor. Fakat bunun karşılığında ciddi bir konsantrasyon riski bulunuyor. Petrol düşerse AES'in performansı da bundan doğrudan etkilenebilir.

3) TGE: Tek Bir Emtia Yerine Emtia Sepeti

TGE'nin hikâyesi ise AES'ten oldukça farklı. İş Portföy tarafından yönetilen TGE, fon toplam değerinin en az %80'ini yabancı borsa yatırım fonlarına yatırıyor. Ancak AES'in aksine yalnızca petrol piyasasına odaklanmıyor. Fonun stratejisinde üç temel emtia grubu bulunuyor;

* Enerji: Petrol, doğalgaz ve benzin

* Endüstriyel metaller: Bakır, alüminyum, kurşun, nikel, kalay ve çinko

* Değerli metaller: Altın, gümüş ve diğer kıymetli madenler

Ayrıca fon yöneticisi, piyasa koşullarını ve küresel ekonomik gelişmeleri takip ederek portföy dağılımını dönemsel olarak değiştirebiliyor. Bu özelliği TGE'yi yalnızca “emtia alan bir fon” olmaktan çıkarıp, farklı emtia grupları arasında dağılım yapan daha geniş kapsamlı bir yatırım aracına dönüştürüyor.

4) TGE'nin En Dikkat Çekici Tarafı: Bakır ve Altın

TGE'nin portföyünü incelediğimizde bakır ve altın gibi birbirinden oldukça farklı iki yatırım temasının aynı fonda bulunması dikkat çekiyor. Bakır; elektrik şebekeleri, enerji dönüşümü, elektrikli araçlar, inşaat, sanayi ve altyapı yatırımları nedeniyle küresel büyüme açısından önemli bir metal. Altın ise daha çok güvenli liman talebi, enflasyon beklentileri, merkez bankalarının politikaları ve reel faizler üzerinden değerlendiriliyor. Bu iki emtiayı aynı fonda bulundurmak, TGE'nin farklı ekonomik senaryolardan faydalanabilmesine olanak sağlayabilir. Örneğin küresel ekonomik büyümenin hızlandığı bir dönemde bakır ve diğer sanayi metalleri öne çıkabilirken, ekonomik belirsizliklerin veya jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde altın daha güçlü performans gösterebilir.

5) TGE Daha Çeşitlendirilmiş Ama Risksiz Değil

TGE'nin risk seviyesi 6/7, yıllık yönetim ücreti ise %2,50 seviyesinde. Alım valörü T+1, satış valörü T+3. Bu nedenle TGE, AES'e göre emtia grupları açısından daha çeşitlendirilmiş olsa da kesinlikle düşük riskli bir fon değil. Sonuçta petrol, bakır, altın ve doğalgaz gibi varlıkların tamamı fiyat dalgalanmalarına açık. Dolayısıyla “TGE çok sayıda emtia içeriyor, o halde güvenli” şeklinde bir değerlendirme yapmak yanlış olur. Çeşitlendirme riski azaltabilir ancak ortadan kaldırmaz.

6) Bir Diğer Önemli Nokta: Dolar/TL Etkisi

Bu iki fonun yatırımcı açısından önemli ortak noktalarından biri de döviz etkisi. AES'in yatırım yaptığı petrol yabancı para cinsinden fiyatlanan bir varlık olduğu için fonun performansı yalnızca petrol fiyatından değil, USD/TL hareketlerinden de etkilenebiliyor. Ak Portföy de bunu açıkça belirtiyor. TGE'de de benzer şekilde yabancı emtia BYF'leri üzerinden döviz etkisi bulunuyor. KAP, TGE'nin karşılaştırma ölçütündeki yabancı para cinsinden endekslerin TL'ye çevrilmesinde TCMB USD alış kurunun kullanıldığını belirtiyor. Bu nedenle bu fonlara yatırım yapan Türk yatırımcı açısından aslında iki ayrı piyasa birlikte çalışıyor: Emtia fiyatı + döviz kuru.

7) Sonuç: Emtia Yatırımı İçin Hangisi?

AES ve TGE aynı kategoride görünse de yatırım stratejileri oldukça farklı. AES, petrol üzerine daha konsantre bir yatırım yapmak isteyen yatırımcıya hitap ediyor. Petrol fiyatlarında güçlü bir yükseliş beklentisi bulunan yatırımcı açısından daha net ve agresif bir araç. TGE ise enerji, endüstriyel metaller ve değerli metaller arasında çeşitlendirme sağlıyor. Fonun resmi stratejisi de farklı ekonomik konjonktürlerde farklı emtia gruplarını öne çıkarabilmek üzerine kurulmuş durumda. Bu nedenle “petrol oynayacağım” diyen yatırımcı için AES, “emtia sepetine yatırım yapmak istiyorum” diyen yatırımcı için ise TGE daha anlamlı bir seçenek olarak öne çıkıyor. Ancak her iki fonun da yüksek riskli yatırım araçları olduğu unutulmamalı. Geçmiş dönemde elde edilen yüksek getiriler gelecekte aynı şekilde devam etmek zorunda değil. Özellikle emtia fiyatlarının oldukça volatil olması nedeniyle bu fonlar, yatırımcının toplam portföyündeki risk seviyesi ve yatırım vadesi dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Kısacası, emtia piyasalarına yatırım yapmak isteyen yatırımcı için mesele yalnızca “hangi fon daha çok kazandırdı?” sorusu değil. Asıl soru, “Ben hangi emtia senaryosuna yatırım yapmak istiyorum?” olmalı.

8) TEFAS Fonları

* AES (Petrol Yabancı BYF Fon Sepeti Fonu) Salt Petrol

* TGE (Emtia Yabancı BYF Fon Sepeti Fonu) Bakır İçerir

* TPC (Kıymetli Madenler Fon Sepeti Fonu) Bakır İçerir

Burak Avcıoğlu