Katılım Tasarruf Finansman Sistemleri, konut edinimini kolaylaştırmayı hedefleyen önemli bir araç olmakla birlikte, özellikle yüksek tutarlı (5–10 milyon TL bandı) taleplerde kuraya dayalı yapı nedeniyle teslim sürelerinin uzaması; zaman, maliyet ve planlama açısından verimliliği sınırlamaktadır. Düzenli gelire ve güçlü ödeme kabiliyetine sahip bireyler açısından mevcut model, konuta hızlı erişim ihtiyacını karşılamada yeterince esnek bir çözüm sunamamaktadır. Bu durum, konutlaşma hızını düşürmekte ve özellikle ilk konutunu edinmek isteyen çalışan kesimlerin sistemden beklediği faydayı sınırlamaktadır. Bu çerçevede; kamu ve yarı kamu kurumlarında kadrolu çalışanlar başta olmak üzere gelir sürekliliği yüksek, maaş akışı öngörülebilir ve kredi geri ödeme disiplini güçlü bireyler için alternatif ve hızlandırılmış bir finansman modelinin geliştirilmesi önerilmektedir. Modelin temel amacı; konuta erişimi hızlandırmak, planlanabilir ödeme yapıları oluşturmak ve ilk kez konut sahibi olacak kesimler için sürdürülebilir bir finansman ekosistemi kurmaktır. Özellikle ilk evini alacak ve hiç konutu bulunmayan bireylere yönelik olarak 10–15 yıl vadeli, gelir düzeyiyle uyumlu, kademeli ödeme planları sunulması; başlangıçta düşük taksit, ilerleyen dönemlerde artan ödeme modeliyle finansal yükün dengelenmesi önerilmektedir. Kuraya dayalı teslim yerine, puanlama ve gelir istikrarı esaslı önceliklendirme mekanizmalarıyla teslim sürelerinin kısaltılması hedeflenmelidir. Bu yaklaşım; ilk konut edinimini hızlandıran, konut arz-talep dengesini destekleyen ve çalışan nüfusun barınma ihtiyacına çözüm üreten, hızlı konutlaşmayı teşvik eden stratejik bir sosyal finansman modeli olarak konumlandırılmalıdır.
Proje kapsamında hızlı konutlaşma hedefi doğrultusunda önerilen modelin temel çerçevesi ve ana bileşenleri aşağıda detaylı şekilde sunulmaktadır. Çalışma, uygulama sürecinde ihtiyaçlar ve geri bildirimler doğrultusunda revize edilerek geliştirilebilir.
Önerilen Modelin Temel Çerçevesi
1) Hedef Kitle
* Kamu personeli, memurlar ve yarı kamu kuruluşlarında kadrolu çalışanlar.
* Aynı kurumda en az 5 yıl aktif hizmet süresi bulunan ve hâlen görevine devam eden kişiler.
* Üzerine kayıtlı konutu bulunmayan ve ilk konut edinimini hedefleyen bireyler.
* Çocuk sahibi ailelere, konuta erişim sürecinde önceliklendirme sağlanması.
2) Finansman Mekanizması
* Başvuru sahibinin sisteme girişte hizmet bedelini ilk olarak direkt ödemesi. (%5 veya %7 Hizmet Bedeli)
* İlk 5 ay boyunca düzenli ve aksaksız ödeme performansının ölçülmesi.
* 5. ayın sonunda, kuraya tabi olmaksızın 5–10 milyon TL aralığında finansmanın doğrudan tahsis edilmesi ve konutun temin edilmesi veya ettirilmesi.
3) Risk Yönetimi ve Teminat Yapısı
* Finansman sağlanan konutun, borç bitene kadar finansman kuruluşu lehine ipotekli olması.
* Maaş gelirinin düzenli ve güvenceli olması nedeniyle ödeme kabiliyetinin yüksek kabul edilmesi.
* Gerekirse maaş blokesi veya ek teminat mekanizmalarının devreye alınması.
4) Kullanım Amacı ve Sınırlamalar
* Finansman kapsamında edinilen konutta başvuru sahibinin fiilen ikamet etmesi esas olmalıdır.
* Konut yatırım amacıyla satın alınmamalı, kiraya verilmemeli ve ticari kazanç unsuru haline getirilmemelidir.
* Modelin temel amacı, geliri sabit ve istikrarlı olan bireylerin barınma ihtiyacını karşılamak ve doğrudan konutlaşmalarını sağlamaktır.
5) Amaç ve Beklenen Faydalar
* Konutlaşmanın daha kolay, erişilebilir ve uygulanabilir hale getirilmesi.
* Üzerine kayıtlı evi bulunmayan vatandaşların, belirli kriterleri sağlamaları hâlinde bu imkândan tek seferlik yararlanabilmesi
* Konut finansmanına erişimde bekleme sürelerinin kısaltılması.
* Ödeme disiplini yüksek segment için daha hızlı teslimat modeli oluşturulması.
* Katılım finansman sistemlerinin etkinliğinin ve güvenilirliğinin artırılması.
* Kamu çalışanlarının barınma ihtiyacına yönelik sürdürülebilir ve kontrollü bir çözüm geliştirilmesi.
Bu model, yalnızca belirli kriterleri sağlayan ve ödeme geçmişi doğrulanabilir çalışanlar için “tek seferlik hızlandırılmış finansman” yaklaşımı sunarak, sistemin genel risk yapısını bozmadan erişimi kolaylaştırabilir. Aynı zamanda finansman kuruluşları açısından tahsilat güvenliğini artıran, kamu açısından ise sosyal refah, konut edinimi ve barınma politikalarına doğrudan katkı sağlayan bir yapı oluşturacaktır. Gerekli mevzuat ve uygulama altyapısı oluşturularak pilot bir uygulama başlatılması ve performans verilerine göre ölçeklenmesi önerilmektedir.
Katılım Tasarruf Finansman Sistemi hakkında hazırladığım detaylı yazıya ayrıca göz atabilirsiniz. Proje önerisi, E-Devlet kanalıyla CİMER’e 2600837204 başvuru numarasıyla resmi olarak iletilmiştir.
Burak AVCI - Revize: 17.02.2026
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Makaleye Yorum ve Sorularınızı Bırakabilirsiniz.