Bireysel Emeklilik Sistemi (BES): Geleceğin Finansal Mimarisi ve BES Fonları

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), bireylerin emeklilik yaşamlarında ekonomik konforu sürdürebilmeleri için devlet ve piyasa mekanizmalarının entegre edildiği stratejik bir tasarruf ve yatırım aracıdır. Türkiye’de gönüllü bazda işleyen bu sistemde katılımcıların düzenli olarak yaptıkları katkı payları, profesyonel portföy yönetimi ile değerlendirilirken devlet destekli teşvik mekanizması sayesinde birikim daha etkin büyür. 01 Ocak 2026’dan itibaren devlet katkısı, bireysel emeklilik hesabına yatırılan katkı paylarının %20’si olarak uygulanmaktadır; yatırdığınız 100 TL için devletten 20 TL ek katkı yatarak toplam birikiminizi artırır. Sistem, yalnızca bireysel birikim değil aynı zamanda makroekonomik bir tasarruf kültürü inşa etme hedefiyle tasarlanmıştır. BES’e dahil olan katılımcıların fonları çeşitli emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir; piyasadaki farklı risk ve getiri profillerine göre fon seçimi yapabilirsiniz. Bu bağlamda, Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (BEFAS), katılımcıların farklı emeklilik şirketleri tarafından sunulan fonlara erişimini sağlayan merkezi bir dijital altyapı sunar. BEFAS sayesinde sadece kendi şirketinizin fonlarına değil, diğer emeklilik fonlarının portföylerine de yatırım yapma esnekliğine sahip olursunuz. BES’in avantajlarından tam verim almak için sistemde en az 10 yıl kalmak kritik önemdedir. Dahası, emeklilik hakkı elde edip devlet katkısını %100 almak için hem bu 10 yıllık süreyi tamamlamalı hem de 56 yaşını doldurmalısınız. Bu yapısal süre kriteri hem birikimlerin finansal büyümesini optimize eder hem de uzun vadeli finansal güvenceyi destekler. BES’ten erken çıkışlarda ise %15 stopaj uygulanması, sistemin uzun vadeli kalıcılığı teşvik eden yapısının bir parçasıdır. Buna karşılık kurum katkılı BES modelleri, çalışanın ödediği prim kadar işveren katkısı sunarak fiilen “çifte birikim” yaratır ve toplam getiri potansiyelini anlamlı ölçüde yukarı taşır. BES ile ilgili bu genel bilgileri verdikten sonra, kısa kısa bazı ipuçlarını sizlerle paylaşmak isterim.

* BES sisteminde Devlet Katkısı Oranı güncel düzenlemelere göre %30 olarak uygulanmaktadır. Bu oran geçmişte %25 seviyesindeydi; yapılan düzenleme ile artırılmış olup şu an için %20’ye düşürüldüğüne dair geçerli bir uygulama bulunmamaktadır.

* Bireysel emeklilik sözleşmenizi kapattığınızda, tarafınızdan bildirilen IBAN hesabına birikiminiz en geç 12 gün içerisinde aktarılmaktadır.

* Sistemde kurum katkılı iki adet BES sözleşmem dışında, 6744126 numaralı Garanti Bireysel Emeklilik Otomatik Katılım sözleşmem de bulunmaktadır. Bu sözleşmeye aktif olarak katkı payı yatırmadığım için iptal işlemini gerçekleştirdim ve %15 stopaj kesintisi uygulanarak birikimimi tahsil ettim. Belirttiğim IBAN adresine, vergi ve yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan tutar 1 hafta içerisinde aktarılmıştır.

* BES uzun vadeli bir yatırım aracıdır; bu nedenle tüm BES sözleşmelerinizi iptal etmemeniz önemlidir. Özellikle kurum katkılı olan ve her ay maaş hesabınızdan düzenli kesinti yapılan BES sözleşmelerinizin aktif kalması, sistemde en az 10 yıl süreyle devam etmeniz açısından stratejik bir avantaj sağlar. Buna karşılık, aktif prim eklemediğiniz ve yalnızca fon getirisi bulunan BES sözleşmelerini ise ihtiyaç durumunda tahsil etmeyi değerlendirebilirsiniz.

* BES sözleşmesinde 3 yılı doldurduktan sonra devlet katkısına kademeli olarak hak kazanırsınız. Sistem içinde 10 yılı tamamladığınızda ise hak ediş oranı %100’e ulaşır. BES iptali durumunda, 3 yıl sonrasında bulunulan süreye karşılık gelen devlet katkısı tutarı hesaplanır ve hak edilen kısmı birikiminize yansıtılarak tarafınıza ödenir.

Garanti BBVA Emeklilik BEFAS Fonları

* (GED) Temettü Ödeyen Şirketler Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

* (GEH) Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

* (GHJ) Oks Agresif Değişken Emeklilik Yatırım Fonu

* (GGJ) Gümüş Fon Sepeti Emeklilik Yatırım Fonu

* (GHA) Altın Katılım Emeklilik Yatırım Fonu

* Benim BES sözleşmem Garanti Emeklilik bünyesinde yer alıyor. BEFAS sayesinde fon seçimi yaparken yalnızca Garanti Emeklilik fonlarıyla sınırlı kalmadan, diğer banka ve aracı kurumlar tarafından sunulan BEFAS fonları arasından da tercih yapabiliyorum. Fon dağılımı oluştururken yıllık ya da 6 aylık periyotlarda istikrarlı getiri sağlayan, orta–uzun vadeli fonları tercih etmenizi öneririm.

Burak AVCI - Update: 11.02.2026